Mrzeżyno.html



Współrzędne: 54°08′38″N 15°17′30″E / 54.14389, 15.29167

Mrzeżyno
Województwo	zachodniopomorskie
Powiat	gryficki
Gmina	Trzebiatów
Położenie	54° 08' 38'' N 15° 17' 30'' E
Wysokość	0-2,3 m n.p.m.
Ludność (2007)  • liczba ludności	1727
Strefa numeracyjna (do 2005)	91
Kod pocztowy	72-330
Tablice rejestracyjne	ZGY
SIMC10	0784697
Położenie wsi
Położenie na mapie Polski Mrzeżyno
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa wsi

Mrzeżyno, (niem. Treptower Deep, Regamünde) – osada rybacka^[1], nadmorska miejscowość wypoczynkowa i kąpielisko morskie w Polsce położone w środkowej części wybrzeża woj. zachodniopomorskiego, w powiecie gryfickim. Jest jedną z dwóch miejscowości nadmorskich gminy Trzebiatów. Port morski nad Bałtykiem, na Pobrzeżu Szczecińskim, u ujścia rzeki Regi.

Miejscowość stanowi dwie jednostki pomocnicze gminy: sołectwo Mrzeżyno oraz osiedle Za Regą. W osadzie rozpoczyna się droga wojewódzka nr 109 prowadząca do drogi krajowej nr 6. Miejscowość znajduje się na specjalnym obszarze ochrony przyrody objętym programem Natura 2000.

Mrzeżyno jako jedna z nielicznych plaż w Polsce w 2006 oraz 2007 roku posiadała "błękitną flagę", symbol świadczący o wysokim poziomie plaży, najwyższej jakości wody oraz najwyższym stopniu bezpieczeństwa (duża liczba dobrze wyszkolonych ratowników).

edytuj Geografia

edytuj Położenie i zabudowa

Mrzeżyno znajduje się na Pomorzu Zachodnim, a dokładnie na krańcach Pomorza Szczecińskiego. Miejscowość położona jest nad morzem u ujścia rzeki Regi, na Wybrzeżu Trzebiatowskim – jednym z mezoregionów Pobrzeża Szczecińskiego. Port morski w miejscowości mieści się 18 km od Kołobrzegu, ≈39 km od Dziwnowa, ≈7 km od Dźwirzyna.

Większa część zabudowy mieści się na wschodnim brzegu, gdzie zlokalizowana jest infrastruktura portowa, centrum turystyczne, ośrodki wczasowe, pola namiotowe oraz domy mieszkalne. Na zachodnim brzegu znajduje się osiedle domów i małych bloków mieszkalnych. Obie części połączone są mostem betonowym. Obszar zabudowy oddziela od plaży pas wydm nadmorskich z lasem ochronnym. Ukształtowanie powierzchni jest zróżnicowane – wysokość terenów mieszkalnych kształtuję się od 1,0 do 2,1 m n.p.m., a samo centrum Mrzeżyna od 1,2 do 2,3 m n.p.m.^[2]. Wydmy nadmorskie mają wysokość od 3,0 do 5 m n.p.m. po stronie wschodniej koryta rzeki i nawet do 10,0 m n.p.m. po stronie zachodniej.

edytuj Klimat

Decydujący wpływ na mikroklimat tego obszaru ma Bałtyk, a w szczególności na zawartość w powietrzu – głównie na plażach – korzystnego dla zdrowia aerozolu, składającego się m.in. z cząsteczek soli oraz jodu. Aerosol morski występuje na przestrzeni 200 m w głąb lądu, a największe jego stężenie jest na plaży. Ma on zdolność przenikania do najdalszych odcinków dróg oddechowych, czym tłumaczy się jego korzystne działanie w schorzeniach tych dróg.

edytuj Warunki naturalne

Miejscowość znajduje się w Trzebiatowsko-Kołobrzeskim Pasie Nadmorskim, będącym specjalnym obszarem ochrony siedlisk objętym programem Natura 2000. W okolicy Mrzeżyna występuje jeden z lepiej zachowanych fragmentów wybrzeża wydmowego. Wydmy ustabilizowane są porastającymi je borami bażynowymi, a w zagłębieniach między nimi znajdują się fragmenty lasów bagiennych i łęgowych, częściowo na podłożu torfowym^[3][4].

Szczególnie cenne są tutejsze fragmenty boru bażynowego. Są one wykształcone typowo na zachowanym w stanie naturalnym siedlisku i obfitują w liczne gatunki roślin chronionych i rzadko spotykanych, takich jak: tajęża jednostronna, bagno zwyczajne, bażyna czarna, borówka bagienna, paprotka zwyczajna, wiciokrzew pomorski, turzyca piaskowa, widłak goździsty oraz cenne gatunki porostów i grzybów owocnikowych. Najlepiej zachowany fragment boru bażynowego^[5] w Mrzeżynie został zaproponowany do ochrony jako florystyczny rezerwat przyrody^[6].

Obszary nadmorskie są ważnymi strefami faunistycznymi. Bytuje tu wiele zwierząt morskich wykorzystujących tutejsze tereny podmokłe, rzekę czy jezioro Resko Przymorskie jako miejsce wędrówek i rozrodu. W okresie migracji ptaków przeprowadzono obserwacje ornitologiczne koło Mrzeżyna – ich wynikiem jest lista ptaków obejmująca 25 gatunków, w tym 11 to ptaków zagrożone wyginięciem. Bezpośrednio na mrzeżyńskiej plaży i w porcie turyści najczęściej spotykają mewy oraz rybitwy.

Widok z lotu ptaka na port i wschodnią część Mrzeżyna

edytuj Toponimika nazwy miejscowości

Przedwojenne ujście rzeki

Nazwa Mrzeżyno funkcjonuje od czerwca 1947 r., zastępując nazwę Głębokie (stosowaną od 1945 do czerwca 1947)^[7]. Obecna nazwa miejscowości pochodzi od gwarowej nazwy rodzaju sieci rybackiej – mrzeżna (obecnie drygawica). Nazwę prawdopodobnie przyjęła Komisja Ustalania Nazw Miejscowości.

Nigdzie w Polsce nie występuje inna miejscowość o nazwie Mrzeżyno. Podobną nazwę miejscowości ma oddalone 5 km na wschód Dźwirzyno, jednak nazwa ta pochodzi od innego słowa, przez co ma też inną pisownię.

Przed wojną osada nosiła nazwę Deep. Mapy przedstawiają także podział miejscowości na Ost Deep i West Deep (czyli wschodnia i zachodnia część). Niektóre źródła podają nazwę Treptower Deep (od Treptow – Trzebiatów). Na starych mapach ujście Regi miało kształt zatoki, przez co nazwa prawdopodobnie pochodzi z dolnoniemieckiego – nazwy zatoki Deep. Inne źródła przedstawiają jeszcze odmienną nazwę Regamünde, czyli w dosłownym tłumaczeniu Regoujście.

edytuj Turystyka

Zachód słońca w porcie

Kościół na wzniesieniu

Położenie nad morzem, ujście rzeki, warunki naturalne, czystość tego obszaru sprawiają, że co roku latem Mrzeżyno odwiedza duża liczba turystów. Znajduje się tu rozwinięta baza noclegowa m.in. pola namiotowe, ok. 40 ośrodków wypoczynkowych. W sezonie letnim otwierana jest duża liczba sklepów, lokali gastronomicznych i usługowych. Punkt informacji turystycznej znajduje się w Trzebiatowie. Tablice z mapą Mrzeżyna ustawione są przy przystankach autobusowych.

Zobacz więcej w osobnym artykule gmina Trzebiatów, w sekcji Turystyka.

Atrakcje turystyczne:

• pomnik Zaślubin Polski z morzem
• przystań jachtowa i falochrony portowe
• port rybacki u ujścia rzeki Regi
• neoromański kościół parafialny pw. św. apostołów Piotra i Pawła zbudowany z czerwonej cegły w 1912 roku; ozdobą wnętrza kościoła są mozaiki z tłuczonego szkła o tematyce związanej z morzem oraz patronami kościoła
• rejsy po morzu m.in. statkiem Czerwony Szkwał
• spływy kajakowe rzeką z Trzebiatowa
• wycieczki rowerowe
• sztormy (styczeń, luty)

Przez miejscowość przechodzą dwa szlaki turystyczne:

• międzynarodowy szlak rowerowy EV10 (w Polsce oznaczony jako R-10), który został wytyczony wzdłuż południowego wybrzeża Bałtyku m.in. z Niechorza przez Trzebiatów, Nowielice, Roby drogą powiatową przechodzi przez Mrzeżyno następnie do Rogowa, Dźwirzyna i do Kołobrzegu.
• Szlak Nadmorski im. Czesława Piskorskiego, będący częścią europejskiego długodystansowego szlaku pieszego E9, przechodzi podobnie jak szlak rowerowy z Trzebiatowa do Mrzeżyna następnie w kierunku Kołobrzegu.

edytuj Infrastruktura

W miejscowości znajduje się m.in. letni posterunek policji, ośrodek zdrowia, punkt apteczny, apteka, poczta^[8], filia banku spółdzielczego, małe kino (otwarte tylko w sezonie), kwiaciarnia, dwie piekarnie, remiza Ochotniczej Straży Pożarnej, zespół szkół, pola namiotowe, ośrodek jazdy konnej, ośrodki wypoczynkowe, miejsca noclegowe.

Osada ma własne ujęcie wody głębinowej. Większa cześć miejscowości jest skanalizowana, a sieć kanalizacyjna jest podłączona do oczyszczalni ścieków pod Trzebiatowem. Mieszkańcy mają także dostęp do sieci gazowej. Prowadzona jest selektywna zbiórka odpadów – kontenery na plastik i szkło przy większych osiedlach, a zużyte baterie w zespole szkół. W mrzeżyńskim lesie znajduje się siedziba leśnictwa.

Przystań jachtowa

Port Mrzeżyno ma status morskiego przejścia granicznego. Port pozostaje do wyłącznej dyspozycji kilkunastu rybaków, którzy wykorzystują jedynie niewielki fragment nabrzeży. Port ma niepoprawny układ falochronów i mimo szerokiego wejścia do portu (82 metry) po przeprowadzonej pod koniec lat 60. generalnej przebudowie i modernizacji portu, wpłynięcie do portu zwykle możliwe jest jedynie przy falochronie zachodnim, co jest spowodowane tworzeniem się mielizny^[9]. Planowana jest przebudowa wejścia do portu, a także rozbudowa mariny jachtowej^[10][11]. Do portu mogą wchodzić jednostki o zanurzeniu do 2 metrów^[12]. Przystań jachtowa w Mrzeżynie może pomieścić do 40 jachtów^[9].

edytuj Komunikacja

Droga wojewódzka nr 109 wiodąca do Mrzeżyna

Do miejscowości wiedzie droga wojewódzka nr 109, która łączy Mrzeżyno z siedzibą gminy oraz z drogą krajową nr 6. Do Mrzeżyna prowadzą także dwie drogi powiatowe: 4 km do Robów oraz 18 km do Kołobrzegu, od którego odchodzi droga krajowa nr 11.

Znajdują się tu dwa przystanki autobusowe. Miejscowość łączy z Kołobrzegiem i Trzebiatowem duża liczba kursów autobusów i busów. Mrzeżyno ma bezpośrednie połączenie autobusowe ze Szczecinem i z Warszawą^[13], a w sezonie letnim z Kamienną Górą, Bogatynią, Katowicami i Wałbrzychem^[14]. Najbliższe dworce kolejowe mieszczą się w Trzebiatowie (11 km) i w Kołobrzegu (19 km). Najbliższe lotnisko to port lotniczy Szczecin-Goleniów, znajdujący się 84 km od Mrzeżyna^[15].

edytuj Historia

Plaża przed II wojną światową

Mrzeżyno od średniowiecza było związane z miastem Trzebiatów jako jego port handlowy i rybacki. Prawdopodobnie tutaj znajdowała się średniowieczna latarnia morska Regoujście. W roku 1457 trzebiatowianie przy współpracy klasztoru z Białoboków przekopali nowe, skrócone koryto rzeki Regi (z pominięciem jeziora Resko) w okolicy dzisiejszego Mrzeżyna i założyli tam nowy port. Z powodu zapiaszczenia od 1770 r. port stał się niedrożny dla większości statków, które były zmuszone stawiać kotwice na redzie. Od roku 1806 r. rozpoczął swoją działalność pierwszy Dom Zdrojowy; od 1840 roku Mrzeżyno było już znanym kąpieliskiem morskim. W 1912 r. doprowadzono linię kolei wąskotorowej z Trzebiatowa.

17 marca 1945 roku miały tu miejsce pierwsze powojenne Zaślubiny Polski z morzem. Miejscowość włączono do Polski, a dotychczasową ludność wysiedlono do Niemiec. W latach 1946-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego. W latach 1945-1954 roku miejscowość była siedzibą gminy Mrzeżyno a do lat 70. gromady. Od 1985 r. na terenach leśnych na zachód od Mrzeżyna stacjonuje 78 Pułk Rakietowy Obrony Powietrznej. Obecnie Mrzeżyno stanowi kurort nadmorski z portem rybackim.

Zobacz więcej w osobnym artykule: historia Mrzeżyna.

edytuj Kultura, oświata i sport

W Mrzeżynie odbywa się corocznie wiele imprez i wydarzeń kulturalnych m.in. majówka, turnieje sportowe, Festiwal Muzyki Morskiej "Słona Woda". Większość imprez odbywa się w porcie, na plaży lub na terenie pola namiotowego Zakładu Gminnego. Najbliższa biblioteka znajduje się w Trzebiatowskim Ośrodku Kultury.

W miejscowości mieści się Zespół Szkół z Oddziałami Integracyjnymi im. Kawalerów Orderu Uśmiechu, obejmujący szkołę podstawową oraz gimnazjum. Drugą placówką oświatową w Mrzeżynie jest filia przedszkola publicznego. Najbliższe szkoły ponadgimnazjalne znajdują się w Trzebiatowie i Kołobrzegu. Obecnie przy zespole szkół ma miejsce budowa nowoczesnej hali sportowej, która jest największym przedsięwzięciem inwestycyjnym gminy ostatnich lat^[16]. Jedną z ważniejszych organizacji społecznych w miejscowości jest Stowarzyszenie Przyjaciół Mrzeżyna.

Miejscowym klubem piłkarskim jest Orzeł Mrzeżyno, który ma zespół trampkarzy rozgrywający mecze na miejscowym boisku w Mrzeżynie. Z miejscowości pochodzi Grzegorz Krychowiak piłkarz polskiej reprezentacji.

Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
Mrzeżyno

Przypisy

edytuj Linki zewnętrzne

• Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi

• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
• mapa miejscowości ze wszystkimi ważnymi miejscami (ośrodki)
• Mapka części Specjalnego Obszaru Ochrony programu Natura 2000 (1,3 MiB)
• Urząd Morski w Szczecinie o miejscowości